Online Terapi İşe Yarar mı?

Son yıllarda terapiye dair en çok sorulan sorulardan biri belki de bu.

“Online terapi gerçekten işe yarıyor mu?”

Bu sorunun arkasında bazen başka sorular da bulunur.

“Ekran üzerinden kurulan bir ilişki yeterince gerçek olabilir mi?”

“Aynı odada olmadan anlaşılabilir miyim?”

“Yüz yüze görüşemiyorsak terapi eksik kalır mı?”

Bu merak oldukça anlaşılırdır. Çünkü uzun yıllar boyunca psikoterapi denildiğinde akla aynı odada yapılan görüşmeler geldi. Terapi odası, koltuklar, sessizlik, kapısı kapanan bir oda… Bunların terapinin ayrılmaz parçaları olduğu düşünüldü.

Bugün ise birçok kişi terapiye bilgisayarından ya da telefonundan bağlanıyor. Bu değişim ister istemez şu soruyu da beraberinde getiriyor: Terapiyi terapiden yapan şey gerçekten aynı odada olmak mıdır?

Bu soruya herkes için geçerli tek bir yanıt vermek kolay değildir.

Psikanalitik düşünce açısından bakıldığında terapiyi anlamlı kılan şey yalnızca fiziksel olarak aynı ortamı paylaşmak değildir. Terapötik ilişkinin nasıl kurulduğu, zaman içinde nasıl geliştiği ve kişinin kendisini ne kadar güvende hissedebildiği de sürecin önemli parçalarıdır.

Bazı insanlar için online görüşmeler, yüz yüze söylemekte zorlandıkları şeyleri ifade etmeyi kolaylaştırabilir. Kendi evlerinin tanıdık ortamında olmak, daha rahat hissetmelerine yardımcı olabilir.

Bazıları için ise aynı odada bulunmak, ilişkiyi farklı bir biçimde deneyimlemelerini sağlayabilir.

Bu iki deneyimden birini diğerinden üstün görmek kolay değildir.

Asıl soru belki de şudur:

Kişi, kurulan terapötik ilişki içinde kendisini düşünebiliyor, hissedebiliyor ve anlaşılmış hissedebiliyor mu?

Çünkü terapiyi yalnızca kullanılan araç üzerinden değerlendirmek, bazen ilişkinin kendisini gözden kaçırmamıza neden olabilir.

Elbette online terapinin uygun olmayabileceği bazı durumlar da vardır. Yoğun kriz dönemleri, acil psikiyatrik değerlendirme gerektiren tablolar ya da yüz yüze müdahalenin öncelikli olduğu bazı klinik durumlarda farklı bir planlama gerekebilir. Bu değerlendirme, kişinin ihtiyaçları doğrultusunda terapist tarafından birlikte ele alınır.

Bunun dışında, birçok kişi için online terapi anlamlı ve sürdürülebilir bir çalışma alanı sunabilir. Özellikle farklı şehirlerde ya da ülkelerde yaşayanlar, fiziksel engelleri bulunanlar ya da yoğun çalışma temposu nedeniyle yüz yüze görüşmekte zorlananlar için önemli bir seçenek hâline gelebilir.

Belki de terapiyi mümkün kılan şey yalnızca aynı odada bulunmak değildir.

Bazen iki insanın, aynı merakı paylaşabilmesidir.

Birlikte düşünmeye istekli olabilmesidir.

Ve zaman içinde kurulan ilişkinin, kişiye kendi iç dünyasını yeniden keşfedebileceği güvenli bir alan sunabilmesidir.

Sık Sorulan Sorular

Online terapi yüz yüze terapi kadar etkili midir?

Bu soruya herkes için geçerli tek bir yanıt vermek mümkün değildir. Araştırmalar birçok konuda online terapinin etkili olabileceğini gösterse de, hangi yöntemin daha uygun olduğu kişinin ihtiyaçlarına, çalışılan konuya ve terapötik ilişkinin nasıl kurulduğuna göre değişebilir.

Psikanalitik terapi online yapılabilir mi?

Evet, birçok psikanalitik ve psikodinamik terapist online çalışmaktadır. Ancak bunun uygunluğu her kişi ve her süreç için ayrıca değerlendirilir.

Online terapide ilişki kurmak zor olur mu?

Bazı kişiler başlangıçta böyle hissedebilir. Bazıları ise beklediğinden daha kolay bağ kurduğunu fark edebilir. Bu deneyim kişiden kişiye değişebilir.

Online terapi kimler için uygun olmayabilir?

Yoğun kriz durumlarında ya da yüz yüze değerlendirme gerektiren bazı klinik tablolar söz konusu olduğunda farklı bir planlama gerekebilir. Bu karar, terapistle birlikte değerlendirilir.

Yazıyı Bitirirken

Terapiyi yalnızca fiziksel olarak aynı odada bulunmakla tanımlamak, belki de onun en önemli yönünü gözden kaçırmamıza neden olabilir.

Bazen iyileştirici olan, mesafenin kaç kilometre olduğu değil; iki insan arasında zaman içinde kurulabilen ilişkinin niteliğidir.

Her terapi süreci kendine özgüdür. Bu nedenle online ya da yüz yüze olmasından önce, kişinin kendisi için anlamlı bir çalışma alanı bulabilmesi daha önemli olabilir.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.

Klinik Psikolog Alara Özberk